شيطان، دام ها و فريب ها - جلسه سوم - عُجب و راه هاي درمان آن
- امام صادق (ع) فرمودند: « وقتی خداوند به ابلیس دستور داد که بر آدم سجده کند، ابلیس گفت: «تورا به عزتت قسم، اگر مرا از این سجده بازداری، چنان پرستشی تو را خواهم کرد که هرگز کسی مانند آن تو را نپرستیده باشد.»
اما خداوند گفت: «من دوست دارم آن طور که می خواهم اطاعت شوم.» -
قابل توجه کسانی که می خواهند به شیوه خودشان خدا را اطاعت کنند. ما نباید ببینیم که سلیقه و خواست ما در اطاعت خداوند چیست بلکه باید ببینیم که خداوند از ما چه چیزی خواسته است.
-
بعضی از افراد کارهای خوب بسیاری را انجام می دهند اما برخی از کار های واجب را انجام نمی دهند که این مسلماً غلط است.
-
هر کسی از نقطه ضعفش زمین می خورد و نقطه ضعف ها هم با هم متفاوت است. ما باید ببینیم که نقطه ضعف خودمان کجاست تا بر روی آن تمرکز کنیم و آن را برطرف کنیم.
بسم الله الرحمن الرحیم
خلاصه مطالب مطرح
شده و نکات مهم جلسات سخنرانی استاد حورایی
شیطان، دام
ها و فریب ها - محرم ۱۳۸۵ - جلسه سوم
عُجب و راه هاي درمان آن
عُجب
-
عُجب داشت باعث قبول نشدن همه کار های خیری است که انجام داده ایم.
-
امام صادق (ع) فرمودند: «ابلیس گفت: «اگر در سه کار به فرزندان آدم تسلط پیدا کنم، دیگر باک ندارم که چه کارهای خوبی انجام خواهد داد، چون پذیرفته نخواهد شد:
الف) اعمال نیکش را زیاد شمارد.
ب) گناهانش را کوچک شمارد و از یاد ببرد.
ج) خودپسند شود. (عُجب)»»
۲) تسلط شیطان بر
انسان.
۳) هلاکت.
-
پیامبر اکرم (ص) فرمودند: «سه چیز انسان را هلاک می کند:
الف) بخل.
ب) هوی و هوس.
ج) عُجب.
نشانه های افراد خودپسند:
۱) افراد خودپسند غالبا می خواهند که
حرف، حرف خودشان باشد.
۲) افراد خودپسند بسیاد بحث و جدل می کنند.
-
به ما سفارش شده است که حتی اگر حق باشماست، بحث و جدل نکنید.
-
به این دلیل بسیار بحث و جدل می کنند که می خواهند حرف خود را به کرسی بنشانند. (مانند مورد اول.)
۳) حرف شنوی و حق پذیری افراد
خودپسند بسیار کم است و یا حتی اصلاً ندارند.
۴) معمولاً در کلام افراد خودپسند
حالت تحکم و امر و نهی هست.
۵) افراد خودپسند از همه انتظار احترام فوق العاده
را دارند و اگر کسی به آن ها بی احترامی کند بسیار ناراحت و عصبانی خواهند
شد.
۶) افراد خودپسند گذشت نمی کنند و عذر خواهی برای آن ها بسیار سخت است.
راهکار های مهم برای درمان خودپسندی و عُجب:
۱) شناخت خود و ضعف های خود:
-
مدام با خود مرور کنیم که ما چه کسی هستیم؟
-
ما همانی هستیم که از خاک آفریده شده ایم! مبدأ ما کجاست؟
-
شروع انسان از تعفن است و این به این خاطر است که انسان به خودش مغرور و خودپسند نشود.
۲) باور اینکه همه نعمت ها ازطرف خداست:
-
هر نعمتی را - چه ذاتی و چه اکتسابی - خداوند به ما عطا نموده است، پس چرا به خاطر چیز هایی که متعلق به ما نیست و خداوند آن ها را به ما داده است مغرور شویم؟
۳) توجه به افراد بالاتر از خود:
-
اگر به کاری از خود مغرور هستیم، با فرادی که از ما بالاتر هستند توجه کنیم تا دربیابیم که کار ما خیلی هم بزرگ نبوده است.
۴) عبرت از گذشتگان:
-
امیر المومنین علی (ع) فرمودند: ازکاری که خداوند با ابلیس کرد عبرت بگیرید. چراکه کار دراز مدت و کوشش های فراوران او به سبب لحظه ای تکبر، همه باطل شد.
-
تکبر و عجب اگر درمان نشود باعث خواهد شد که انسان در مقابل خدا هم بایستد.
-
افراد زیادی در هستی خطا کرده اند ولی شدیدترین و یا یکی از شدید ترین برخورد های خداوند با افراد متکبر بوده است.
-
سوره مبارکه اعراف، آیه ۱۳: «فرود آی! دیگر حق تو نیست که اینجا (در آسمان) باشی! برو بیرون! تو از خوار شدگان هستی!»
-
بنابراین تکبر:
اول) سقوط انسان را باعث می شود.
دوم) پستی و خواری انسان را به دنبال دارد.
سوم) نظر رحمت خداوند را از انسان بر می دارد. -
شیطان گفت: «خدایا! تا روز قیامت به من وقت (عمر) بده!» که بلا فاصله خداوند گفت: «تو از مهلت داده شدگانی!»
چند نکته در مورد شیطان:
۱) با توجه به آیات قرآن، شیطان به «توحید» و «معاد» ایمان و اعتقاد دارد، اما این باعث نمی شود تا نزد خداوند محبوب شود. بلکه خداوند تسلیم می خواهد!
-
قابل توجه کسانی که خدا را قبول دارند، واقعاً، ولی به کارهایی که خداوند امر کرده و یا از آن نهی کرده توجه ندارند و به فرمان های خدا عمل نمی کنند.
۲) ابلیس از خداوند مهلت خواست نه برای اینکه خودش را اصلاح کند بلکه برای این خواست تا انتقام بگیرد و آدم و فرزندانش را منحرف و گمراه کند.
-
هر روز که ما چشمانمان را باز می کنیم به این معنی است که خداوند به ما مهلتی دوباره داده است.
-
حال که خداوند هر روز به ما مهلتی دوباره می دهد باید از این مهلت برای توبه، اصلاح، تغییر و جبران استفاده کنیم.
-
وقتی عزرائیل می خواهد جان انسان ها را بگیرد، به او می گویند: «به ما مهلتی بده!» اما عزرائیل می گوید: «تو هر روز که از خواب بیدار می شدی مهلتی دوباره داشتی!»
۳) عبادت به تنهایی راه نجات نیست، بلکه تهذیب نفس هم لازم است.
-
چون اگر عبادت با تکبر جمع شود باطل خواهد بود و برای درمان تکبر و عُجب و دیگر ضعف های اخلاقی تهذیب نفس لازم است.
یک سوال بسیار مهم:
چرا خداوند به شیطان مهلت داد؟ (با اینکه خداوند می دانست که او این مهلت را برای گمراه کردن انسان ها می خواهد.)
۱) سنت خداوند مهلت دادن است. (ولی ابلیس مجبور نبود که در این مهلت باز هم خطا کند، بلکه می توانست اشتباهش را جبران کند.)
-
گاهی خداوند به ما مهلت می دهد تا ما به خود بیاییم و توبه کنیم اما گاهی بعضی از ما از این مهلت ها استفاده نمی کنیم و در خطایمان اصرار می کنیم.
۲) کار شیطان فقط وسوسه است و اجبار نمی کند. چون دنیا محل امتحان است.
-
در امتحان ها هم از میان چهار گزینه سه گزینه غلط و تنها یک گزینه درست است. (و این عمد طراح سوال برای آزمودن ماست.) حق انتخاب با ماست که کدام گزینه را انتخاب کنیم.
۳) عمر طولانی ابلیس نعمتی برای او نبود بلکه این بسته به اوست که از این مهلت چگونه استفاده کند.
-
سوره مبارکه آل عمران، آیه ۱۷۸: «آن ها که کافر شدند، تصور نکنند که اگر به آن ها مهلت دهیم، به سود آن هاست، بلکه به آن ها مهلت می دهیم تا بر گناهانشان بیفزایند و به عذاب دچار شوند.»
۴) خداوند به ابلیس مهلت داد، اما به ما هم عقل، فطرت، انبیاء (ع)، وحی و کتاب آسمانی و همچنین توبه را داده است.
۵) این مهلت پاداش عبادت شش هزار ساله ابلیس هم بود.
خدایا! به فضل خودت به ما کمک کن تا اسیر وسویه های شیطان نشویم!
و خدایا! به ما کمک کن تا در جنگ با شیطان ما پیروز میدان باشیم.
الهی آمین
مجموعه سخنرانی های استاد حورایی در محرم ۱۳۸۵ با عنوان « شیطان، دام ها و فریب ها»
دانلود جلسه سوم (حجم: ۴.۳۴ مگابايت)